Bij een omgevingsvergunning krijgt u niet altijd de kans om rechtstreeks bezwaar te maken. Bij een deel van de vergunningen publiceert de gemeente eerst een ontwerpbesluit, en kunt u daarop alleen reageren met een zienswijze. Pas daarna volgt het definitieve besluit. Bij andere vergunningen is er meteen een definitief besluit, en kunt u daar wel rechtstreeks bezwaar tegen maken. Welke route geldt, staat in de bekendmaking van het besluit.
Dit verschil is voor ondernemers belangrijk omdat het niet zomaar door elkaar loopt. Als voor uw vergunning de procedure met een ontwerpbesluit geldt, kunt u in de regel later geen bezwaar meer maken als u destijds geen zienswijze heeft ingediend. Wie de eerste stap mist, kan de tweede vaak niet meer zetten. Daarom is het de moeite waard om bij elke publicatie goed te lezen welk woord er staat: zienswijze of bezwaar.
Wat een zienswijze is en waarin die verschilt van bezwaar
Een zienswijze is een schriftelijke of mondelinge reactie op een ontwerpbesluit: het voorstel van de gemeente of een andere vergunningverlener voordat de knoop definitief is doorgehakt. U vertelt daarin wat u van het voorgenomen besluit vindt en waarom. Bezwaar is iets anders: dat is de formele reactie op een besluit dat al genomen is. Het bestuursorgaan dat het besluit nam, moet het dan zelf heroverwegen. Meer uitleg over wat een bestuursorgaan precies is en hoe die heroverweging werkt, vindt u in de kennisbank met uitleg per onderwerp.
Het praktische verschil zit vooral in het moment. Een zienswijze geeft u invloed vóórdat het besluit vaststaat. Bezwaar geeft u invloed nadat het besluit er al ligt. Bij vergunningen waarvoor eerst een ontwerpbesluit wordt gepubliceerd, is de zienswijze meestal de enige weg naar een latere beroepsprocedure bij de rechter.
Welke procedure bij uw vergunning geldt
Of de gemeente of een andere vergunningverlener de korte procedure of de uitgebreide procedure met een ontwerpbesluit volgt, hangt af van de aard en de omvang van de activiteit. Bij de meeste kleinere omgevingsvergunningen, zoals een verbouwing of een aanbouw, geldt de reguliere procedure en kunt u na het definitieve besluit rechtstreeks bezwaar maken. Bij activiteiten met mogelijk grotere gevolgen voor de omgeving, bijvoorbeeld op het gebied van milieu of bij omvangrijkere bouwprojecten, kan de uitgebreide procedure gelden, met eerst een ontwerpbesluit en een zienswijzetermijn.
De bekendmaking van het besluit vermeldt welke procedure is gevolgd en welke termijn daarbij hoort. Die bekendmaking staat doorgaans op de gemeentelijke website of in het Gemeenteblad. Twijfelt u of uw vergunning onder de reguliere of de uitgebreide procedure valt, dan is die publicatietekst het eerste document om op te zoeken, eventueel samen met een jurist of de behandelend ambtenaar.
Waarom dit voor ondernemers vaak verwarrend is
Als ondernemer krijgt u soms als aanvrager te horen dat uw eigen vergunning is geweigerd, en soms als omwonende of concurrent dat een vergunning aan een ander bedrijf is verleend. In beide gevallen is het eerste wat u moet checken niet de inhoud van het besluit, maar het woord dat in de brief of publicatie staat. Staat er zienswijze, dan loopt u het risico dat een latere bezwaar- of beroepsprocedure niet-ontvankelijk wordt verklaard als u die stap heeft overgeslagen. Staat er bezwaar, dan is de zienswijzefase al achter de rug en telt alleen de bezwaartermijn die in het besluit staat.
Wat als de zienswijzetermijn al is verstreken
Heeft u de zienswijzetermijn laten lopen zonder te reageren, dan is de mogelijkheid om daarna nog bezwaar te maken tegen het definitieve besluit vaak beperkt. Er bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld voor iemand die redelijkerwijs niet van het ontwerpbesluit op de hoogte kon zijn, maar dat is geen automatisme. Of die uitzondering in uw situatie opgaat, is iets wat een jurist of de bevoegde instantie moet beoordelen; dat is niet iets wat u aan de hand van een algemeen artikel kunt vaststellen.
Hoe u dit voor uw eigen vergunning uitzoekt
Op vergunningsbezwaar.nl kunt u het besluit dat u heeft ontvangen uploaden en een paar korte vragen beantwoorden. U ziet dan gratis of er nog een bezwaarmogelijkheid is en, als dat zo is, binnen welke termijn. Hoe dat antwoord tot stand komt, staat toegelicht op de pagina waar de informatie vandaan komt. Twijfelt u nog of uw situatie in de reguliere of de uitgebreide procedure valt, kijk dan ook bij de antwoorden op vragen die vaker voorkomen.
Bent u er nog niet zeker van of uw brief om een zienswijze of om bezwaar vraagt, dan kan het geen kwaad om dat meteen na te gaan. Doe de gratis check in een paar vragen en lees rustig verder in de kennisbank welke stap bij uw situatie past.