Wat is een voorlopige voorziening en wanneer vraagt u die aan bij een vergunningsbezwaar?
Een voorlopige voorziening is een spoedmaatregel die u aan de rechter vraagt terwijl uw bezwaar tegen een vergunningsbesluit nog loopt. De gewone bezwaarprocedure duurt vaak weken tot maanden, maar soms kunt u niet zo lang wachten. Denk aan een horecavergunning die is ingetrokken terwijl u morgen open wilt, of een handhavingsbesluit waarbij u binnen een paar dagen iets moet afbreken of sluiten. De voorzieningenrechter kan dan tijdelijk ingrijpen, vooruitlopend op de uitkomst van uw bezwaar.
U vraagt een voorlopige voorziening pas aan nadat u ook echt bezwaar heeft gemaakt (of beroep heeft ingesteld) tegen het besluit. Het is dus geen vervanging van bezwaar, maar een extra, snellere stap ernaast voor situaties waarin wachten op de normale procedure onredelijk zou zijn.
Bezwaar maken schort het besluit meestal niet op
Een veelgemaakte misvatting is dat een vergunningsbesluit automatisch "in de wacht" staat zodra u bezwaar maakt. Dat is meestal niet zo. Het bestuursorgaan (de gemeente, provincie of ander overheidsorgaan dat het besluit nam) mag het besluit in de tussentijd gewoon uitvoeren. Is uw omgevingsvergunning geweigerd, dan mag u nog niet bouwen. Is uw horecavergunning ingetrokken, dan moet u in principe dicht. Is er een last onder dwangsom opgelegd, dan loopt de termijn om de overtreding te herstellen gewoon door, ook als u het er niet mee eens bent.
Alleen een voorlopige voorziening kan die werking tijdelijk stilzetten. De rechter kan bijvoorbeeld bepalen dat u mag openblijven, of dat de begunstigingstermijn (de tijd die u krijgt om een overtreding ongedaan te maken) wordt verlengd totdat er een beslissing op uw bezwaar ligt.
Wanneer is een voorlopige voorziening zinvol
De rechter kijkt bij de aanvraag naar twee dingen: is er een spoedeisend belang, en is er een redelijke kans dat het bezwaar slaagt. Spoedeisend belang betekent dat u aantoont dat u onevenredige schade lijdt als u de normale bezwaarprocedure moet afwachten. Een omzetverlies van een paar procent is meestal geen reden; een dreigende sluiting van uw enige vestiging, met personeel dat naar huis moet, weegt zwaarder.
De rechter beoordeelt uw bezwaar niet inhoudelijk af, maar maakt wel een voorlopige inschatting: is er een reële kans dat het besluit bij de definitieve beslissing wordt teruggedraaid? Staat uw bezwaar juridisch zwak, dan zal de rechter minder snel ingrijpen, ook als de spoed duidelijk is.
Hoe vraagt u een voorlopige voorziening aan
U dient het verzoek in bij de rechtbank die ook uw beroep zou behandelen, meestal de sector bestuursrecht. Dat kan al tijdens de bezwaarfase, dus voordat het bestuursorgaan een beslissing op uw bezwaar heeft genomen. De voorzieningenrechter plant vaak binnen enkele dagen tot weken een zitting, veel sneller dan een normale procedure. U legt daarbij uit waarom u niet op de gewone beslistermijn kunt wachten en onderbouwt dat met stukken: het besluit zelf, uw bezwaarschrift en bewijs van de gevolgen, zoals een omzetoverzicht of een personeelsplanning.
Omdat het om een juridische procedure bij de rechter gaat, is dit een stap waarbij juridische ondersteuning vaak verstandig is. Vergunningsbezwaar.nl helpt bij het opstellen van het bezwaarschrift zelf, maar treedt niet namens u op bij de rechter; voor een voorlopige voorziening verwijzen wij naar een jurist of advocaat die deze procedures kent.
Wat kost een voorlopige voorziening
Voor een verzoek om een voorlopige voorziening betaalt u griffierecht (de kosten die de rechtbank in rekening brengt om een zaak te behandelen). De hoogte daarvan verschilt per situatie en staat op de website van de rechtspraak. Komt uw bezwaar uiteindelijk terecht, dan kan de rechter bepalen dat het bestuursorgaan dit bedrag aan u terugbetaalt. Dat is echter geen zekerheid vooraf.
Een voorlopige voorziening vervangt uw bezwaar niet
Ook als de rechter een voorlopige voorziening toewijst, loopt uw bezwaarprocedure gewoon door. De voorziening is tijdelijk en vervalt zodra het bestuursorgaan een beslissing op uw bezwaar heeft genomen. Bent u het daar dan nog niet mee eens, dan volgt de gewone weg via beroep. Het is dus verstandig om het bezwaarschrift zelf net zo zorgvuldig op te bouwen als wanneer er geen spoed zou zijn: de voorziening koopt u tijd, maar de inhoud van uw bezwaar bepaalt uiteindelijk de uitkomst.
Of uw situatie zich leent voor bezwaar, en of spoed daarbij een rol speelt, kunt u gratis en vrijblijvend laten checken. In de kennisbank leest u meer over hoe bezwaar tegen een vergunningsbesluit precies werkt, en op de pagina hoe de informatie tot stand komt ziet u waar onze uitleg op is gebaseerd. Twijfelt u nog over de te nemen stappen, bekijk dan ook de veelgestelde vragen over bezwaar en vergunningen.