U krijgt van de gemeente niet één brief, maar twee: een last onder dwangsom om iets te herstellen, en daarnaast een bestuurlijke boete voor dezelfde overtreding. Dat voelt als dubbelop, maar het zijn in de ogen van de wet twee verschillende besluiten. Dat betekent dat u, als u het met beide oneens bent, ook tegen beide apart bezwaar moet maken, elk binnen de eigen termijn van zes weken.
De reden daarvoor zit in het doel van elk besluit. Een last onder dwangsom is een zogeheten herstelsanctie: de gemeente wil dat u iets ongedaan maakt of in orde brengt, bijvoorbeeld een illegaal bouwwerk weghalen of een overtreding van uw vergunningsvoorschriften beëindigen. Een bestuurlijke boete is een bestraffende sanctie: die is bedoeld als straf voor wat er al is gebeurd, los van de vraag of u het alsnog herstelt. Omdat de besluiten een ander doel dienen, staan ze ook juridisch los van elkaar.
Twee brieven, twee termijnen
Het kan voorkomen dat beide besluiten in dezelfde envelop zitten of op dezelfde dag worden verzonden. Toch telt voor elk besluit een eigen bezwaartermijn van zes weken, die begint op de dag na de bekendmaking. Bent u het alleen oneens met de hoogte van de boete maar niet met de last onder dwangsom, dan hoeft u alleen tegen de boete bezwaar te maken. Andersom geldt hetzelfde. Een veelgemaakte misvatting is dat één bezwaarschrift automatisch beide besluiten dekt — dat is niet zo, tenzij u in uw bezwaarschrift uitdrukkelijk allebei de besluiten noemt, met hun kenmerk of dagtekening.
In ons overzicht van onderwerpen rond vergunningen en handhaving staat hoe u een bezwaarschrift tegen een handhavingsbesluit opbouwt, en wat daarin minimaal moet staan: om welk besluit het gaat, waarom u het er niet mee eens bent, en uw handtekening.
Waarom de gemeente dit mag combineren
De wet staat het combineren van een herstelsanctie en een bestraffende sanctie voor hetzelfde feit in beginsel toe, juist omdat ze een verschillend doel dienen: de één lost de situatie op, de ander bestraft het verleden. Dat is iets anders dan het opleggen van twee bestraffende sancties voor hetzelfde feit, waar wel grenzen aan zitten. Of die grenzen in uw geval relevant zijn, hangt af van de precieze tekst van de besluiten en de overtreding die daarin staat omschreven. Dat is iets wat de gemeente of, bij twijfel, een jurist kan beoordelen — dit artikel beschrijft alleen het algemene onderscheid.
Wat dit praktisch betekent voor uw bezwaarschrift
Controleer bij elk besluit apart drie dingen: de dagtekening, de begunstigingstermijn (de tijd die u krijgt om de overtreding te herstellen voordat de dwangsom verbeurt) en het bedrag of de hoogte van de boete. Maakt u bezwaar tegen de last onder dwangsom, dan schort dat de begunstigingstermijn niet automatisch op — u kunt tijdens uw bezwaar gewoon een dwangsom verbeuren als u niets doet. Wilt u dat voorkomen, dan is een verzoek om een voorlopige voorziening bij de rechtbank een aparte stap, los van het bezwaar zelf.
Omdat het om twee besluiten gaat, is het verstandig om voor uzelf een klein overzicht bij te houden: welk besluit, welke datum van ontvangst, en welke termijn daarbij hoort. Wie dat liever niet zelf bijhoudt, kan in een paar vragen laten zien of bezwaar maken in deze situatie kans maakt. De uitkomst is gratis, ook als het antwoord is dat bezwaar weinig toevoegt.
Let op de dag van ontvangst, niet van verzending
De zes weken lopen vanaf de dag na bekendmaking van het besluit, niet vanaf de dag waarop u het leest. Bij besluiten die per post komen, is dat meestal de dagtekening op de brief; bij besluiten via de Berichtenbox van MijnOverheid kan dat een andere dag zijn. Twijfelt u over de startdatum van een van beide termijnen, controleer dan de bekendmaking die bij het besluit hoort, of vraag dit na bij de gemeente zelf.
Op de pagina waar we uitleggen waar onze informatie vandaan komt ziet u hoe wij termijnen en begrippen herleiden naar de officiële tekst, zodat u dat zelf kunt natrekken. En mocht u besluiten een bezwaarschrift te laten opstellen, dan vindt u op de pagina met onze vaste tarieven wat dat kost, voordat u iets vastlegt.
Krijgt u een last onder dwangsom en een boete tegelijk, dan is het vooral belangrijk dat u niet per ongeluk één van de twee termijnen laat lopen omdat u dacht dat één bezwaar genoeg was. Bezwaarfix-site vergunningsbezwaar.nl helpt u gratis te zien hoe uw situatie eruitziet, en of een bezwaarschrift tegen een van beide besluiten, of allebei, voor u zinvol is.