Ja, u kunt in principe bezwaar maken tegen een handhavingsbesluit, ook als de situatie waarover het gaat al jaren bestond zonder dat de gemeente ingreep. Dat de gemeente iets lange tijd gedoogde, betekent namelijk niet automatisch dat u een recht heeft opgebouwd om zo door te gaan. Toch is dat gedogen niet zonder betekenis: het kan onderdeel worden van uw bezwaar, vooral als de gemeente eerder concrete toezeggingen deed.
Of uw bezwaar kans maakt, hangt sterk af van de precieze feiten: wat er precies gedoogd werd, of de gemeente dat schriftelijk bevestigde, en of er ondertussen iets veranderde in de regels of in de omgeving. Dat is geen vraag die in het algemeen te beantwoorden is, maar de opbouw van het bezwaar volgt wel een vast patroon dat hieronder wordt uitgelegd.
Wat betekent gedogen precies
Gedogen is geen juridische toestemming. Het betekent dat een gemeente op de hoogte is van een situatie die eigenlijk niet is toegestaan, bijvoorbeeld omdat er geen vergunning voor is of omdat een voorschrift niet wordt nageleefd, maar er (nog) niet tegen optreedt. Dat kan bewust zijn, bijvoorbeeld omdat er beleid ligt om eerst een oplossing te zoeken, of het kan simpelweg zijn dat niemand er een melding van maakte.
Het verschil met een vergunning is belangrijk: een vergunning geeft een recht, gedogen geeft dat niet. Een bestuursorgaan — de gemeente, de provincie of een ander overheidsorgaan dat het besluit neemt — kan in beginsel op elk moment besluiten om alsnog te gaan handhaven, ook al lag de situatie er al jaren. In de kennisbank over vergunningen en handhaving leest u hoe dit onderscheid in de praktijk uitwerkt bij verschillende soorten besluiten.
Waarom mag de gemeente alsnog handhaven
De gedachte achter deze regel is dat een overheid niet blijvend gebonden mag zijn aan een situatie die in strijd is met de regels, ook al werd er lange tijd niets tegen gedaan. Er geldt zelfs een zekere plicht tot handhaving: als een gemeente weet van een overtreding en daar niets aan doet, kan een omwonende of concurrent daar juist een handhavingsverzoek over indienen. Dat verzoek kan er, jaren later, alsnog toe leiden dat de gemeente een last onder dwangsom of een last onder bestuursdwang oplegt aan uw bedrijf.
Dat maakt de positie van een ondernemer soms lastig: u heeft misschien geïnvesteerd in de situatie zoals die was, en toch kan die alsnog worden aangepakt. Dat is vervelend, maar het betekent niet dat elk bezwaar kansloos is. Het gaat erom welke argumenten er precies liggen.
Wat u kunt aanvoeren in uw bezwaarschrift
Het vertrouwensbeginsel
Het vertrouwensbeginsel houdt in dat een overheid zich in beginsel moet houden aan concrete, ondubbelzinnige toezeggingen die zij eerder deed. Alleen het feit dat er nooit werd opgetreden, is meestal niet genoeg om daar een geslaagd beroep op te doen. Anders ligt het als er bijvoorbeeld een brief, een schriftelijke bevestiging of een eerder ambtelijk gesprek is waarin is aangegeven dat de situatie werd geaccepteerd. Zulke stukken zijn belangrijk om bij een bezwaarschrift te voegen, en het is dan ook een van de eerste dingen die het systeem van vergunningsbezwaar.nl uitvraagt: is er ooit iets op papier gezet over de situatie, en door wie.
De begunstigingstermijn
Bij een last onder dwangsom of last onder bestuursdwang krijgt u meestal een begunstigingstermijn: de periode waarin u de overtreding zelf nog kunt beëindigen voordat de dwangsom verbeurt of de gemeente zelf ingrijpt. Die termijn staat los van uw bezwaartermijn van zes weken. Beide termijnen lopen dus tegelijk, en het is goed om ze allebei in de gaten te houden, want een gemiste begunstigingstermijn kan al kosten met zich meebrengen terwijl uw bezwaar nog in behandeling is.
Kunt u de handhaving tijdelijk laten stoppen
Omdat een bezwaarprocedure enige tijd duurt, terwijl de begunstigingstermijn intussen doorloopt, wordt in dit soort zaken vaak gekeken naar een voorlopige voorziening bij de bestuursrechter: een spoedmaatregel om de gevolgen van het besluit tijdelijk te bevriezen totdat er op het bezwaar is beslist. Of dat aan de orde is, hangt af van hoe dringend de situatie is en wat er precies op het spel staat voor uw bedrijf.
Hoe vergunningsbezwaar.nl dit voor u uitzoekt
Omdat elke gedoogsituatie anders in elkaar zit, kijkt vergunningsbezwaar.nl per geval naar de stukken die er liggen: het handhavingsbesluit zelf, eventuele eerdere correspondentie met de gemeente en de termijnen die op dat moment lopen. Met de gratis kansencheck ziet u binnen een paar vragen of bezwaar in uw situatie kans maakt, nog voordat u iets betaalt. Wilt u eerst weten hoe die beoordeling precies tot stand komt, dan leest u dat op de pagina over hoe de beoordeling werkt.
Heeft u na het lezen nog vragen over uw eigen termijnen of over wat er precies in een bezwaarschrift moet staan, dan vindt u de meest gestelde vragen daarover verzameld op de pagina met veelgestelde vragen. Loopt uw begunstigingstermijn al, wacht dan niet te lang: begin de gratis check zodra u het besluit binnen heeft.